Domek nad Biebrzą - Agroturystyka - Biebrza24

Jadwiga i Bogdan Siebiedzińscy
16-310 Sztabin, ul. Polna 50

tel.  (+48) 603-225-100

Rejsy statkiem po Kanale Augustowskim i jeziorach augustowskich

STUDZIENICZNA

Trasa rejsu przebiega przez następujące akweny wodne:
Rzeka Netta - Jezioro Necko - Rzeka Klonownica - Jezioro Białe - Śluza w Przewięzi - Jezioro Studzieniczne. Statki wypływają z Portu w Augustowie i powracają do tego samego miejsca. Rejs w obie strony trwa od 2,5 godz. do 3,5 godz. Całkowity czas rejsu jest uzależniony przede wszystkim od czasu postoju. Rejs o stosunkowo długim czasie trwania ze względu na program jest rejsem atrakcyjnym i edukacyjnym cieszącym się dużą frekwencją. W większości obsługiwany jest przez statki 200 osobowe.
Dla pasażerów dysponujących ograniczonym czasem praktykowany jest rejs w jednym kierunku np. z Portu Augustów do Studzieniznej, względnie ze Studzienicznej do Augustowa. Droga lądową z Augustowa do Studzienicznej wynosi 6km., czas rejsu na tej trasie to 1 godz. 20 min (1 godz. 15 min). Rejsy na tej trasie w tym rejsy w jednym kierunku z uwagi, że przebiegają przy głównej drodze przelotowej do Wilna (Litwa), Sejn, Suwałk, Klasztoru Kamedułów n/ Wigrami stanowią dla wycieczek dobrą okazję do przebycia części podróży statkiem.

Trasa ta przyjęła nazwę trasy "Papieskiej",którą z Augustowa do Studzienicznej 9 czerwca 1999r. statkiem Żeglugi Augustowskiej przepłynął Papież Jan Paweł II.
Bogata fotorelacja z tamtego historycznego rejsu, film wyświetlany na pokładzie dolnym na statkach 200 osobowych pozwalają przybliżyć atmosferę tego największego rejsu Żeglugi Augustowskiej a jednocześnie poznać piękno tej trasy.
W programie rejsu na jez. Studzienicznym prezentowany jest 10min. spektakl "Legendy Przeszłości".
Legendarny pustelnik odwiedzi w stroju minionej epoki statek, dzieciom wręczy pamiątkowe książeczki a następnie w sposób tajemniczy zniknie w przestworzach.

Rejs taki poprzez śluzowanie w Przewięzi z zawinięciem do m. Studzieniczna położonej na półwyspie, z wieloma zabytkami sakralnymi, miejscem które w rejsie statkiem tą trasą w czerwcu 1999 r. odwiedził Papież Jan Paweł II jest dodatkową atrakcją turystyczną dla wycieczek, jak również dobrym wypoczynkiem w podróży. Rejs w dwóch kierunkach poprzez podwójne śluzowanie na śluzie w Przewięzi pozwala na poznanie dokładnej techniki śluzowania statku z dwóch poziomów wód.

ROSPUDA

Rospuda - zielona linia żeglugowa przebiegająca w całości szlakiem Rospudy począwszy od ujścia rzeki do Kanału Bystrego w rejonie zatoki Portu Żeglugi, poprzez przepływ Rzeki Netty, Jeziora Necko, Jeziora Rospudy i cieśninę na połączeniu rzeki z jeziorem jest trasą o najciekawszym i najbardziej atrakcyjnym układzie hydrologicznym Doliny Rospudy - doliny aktualnie wzbudzającej największe zainteresowanie w Europie. Czas rejsu 1godz. 45 min.
Początkowa część trasy to wejście statku do Śluzy w Augustowie o spadzie 2, 44m. gdzie przedstawiony zostanie cykl śluzowania statku. Statek wpłynie do śluzy przy górnym poziomie wód, następnie poprzez opuszczenie wód w komorze śluzowej statek obniży się do dolnego poziomu kanału. Następnie po dopływie wód i zrównani się z górnym odcinkiem kanału statek wycofa się na Rzekę Nettę realizując główną trasę.
Przebieg trasy całą długością jeziora Rospuda przy Półwyspie "Goła Zośka", Wyspie "Wianek" z przepłynięciem statku przez cieśninę - przyrodniczych osobliwości natury mających wspólną legendę o "Gołej Zośce" dodatkowo uatrakcyjnia i wzbogaca rejs.
W tych rejsach prezentowany jest około 15min. spektakl pt. "Szlakiem legend". Zaczepiony o statek przedmiot - manierka z 1812 roku poprzez ukryty w niej list dziewczyny szpiega przybliża legendę w Półwyspie "Goła Zośka".

KANAŁ AUGUSTOWSKI

Aby uniknąć wysokich pruskich ceł wprowadzonych w 1823r., które paraliżowały handel Królestwa Polskiego, ówczesne ministerstwo skarbu postanowiło zbudować śródlądowy kanał . Plany zakładały połączenie dorzecza Wisły z Niemnem (Kanałem Augustowskim) oraz Niemna z portem w nadbałtyckiej Windawie (Kanałem Windawskim, który ostatecznie nie został wybudowany), co umożliwiłoby żeglugę z ominięciem terytorium Prus.

Kanał Augustowski, łączący Biebrzę z Niemnem, jest jednym z najstarszych kanałów pokonujących działy wód w Europie. Budowano go w latach 1824-1838. Jego projektantem był podpułkownik Ignacy Prądzyński (późniejszy generał, bohater powstania listopadowego). Nie mając przygotowania zawodowego, musiał sam w przyspieszonym trybie zdobyć wiedzę o budowie dróg wodnych. Wykonał wspaniałą robotę inżynieryjną, projektując dzieło wówczas bardzo nowoczesne.

Dla utrzymania odpowiedniego poziomu wody w Kanale zaprojektowano śluzy oraz wiele upustów i jazów . Prace rozpoczęto w lipcu 1824r. od regulacji koryt Biebrzy i Netty, usypania wałów i utworzenia dróg holowniczych. Kamienno-ceglane śluzy zaczęto wznosić w połowie 1825r. Cykl budowy jednej nie przekraczał dwóch lat. Zadbano o to, by były one jednocześnie praktyczne i estetyczne. Na zewnątrz wykładano je czerwoną, wzmocnioną cegłą, łącząc z białym piaskowcem, co nawiązywało symbolicznie do barw narodowych.

Całkowita długość Kanału wyniosła 101,2km. Na odcinku tym wybudowano 18 śluz, z czego 14 obecnie znajduje się po polskiej stronie, jedna w pasie granicznym i trzy po stronie białoruskiej. Różnice poziomów wód pomiędzy poszczególnymi zbiornikami wynoszą od 0,8 do 8,0m. Im większa różnica, tym bardziej "skomplikowaną" śluzę trzeba było wybudować. W ten sposób powstała dwukomorowa śluza Paniewo (różnica poziomów 6,29m) i trzykomorowa - Niemnowo (różnica poziomów wynosiła 7,46m). Pozostałe 16 to śluzy jednokomorowe. Do dzisiaj wygląd zbliżony do pierwotnego zachowało 13 śluz (w tym dziewięć po stronie polskiej). Tak jak przed 150 laty, aby komora napełniła się wodą, śluzowi otwierają luki wrót, podnosząc zastawki ręcznymi lewarkami. Następnie otwierają masywne wrota, pchając długie dyszle, które stanowią przeciwwagę dla skrzydeł wrót.

Przy budowie murowanych obiektów na trasie kanału zastosowano po raz pierwszy w Polsce specjalny rodzaj wapna o własnościach wodoodpornych. Był to wynalazek Francuza Louisa Vicata, przedstawiony w 1818r. Należy docenić innowacyjność budowniczych kanału, którzy zdecydowali się skorzystać z nieznanego wówczas materiału. We Francji wapna Vicata użyto po raz pierwszy na szerszą skalę dopiero 20 lat później! Inną nowinką techniczną było stosowanie elementów z prefabrykowanego betonu, wynalezionego przez inż. Feliksa Pancera. Wapno i beton zastosowane przy wznoszeniu śluz kanału zdały egzamin - dzięki nim konstrukcje sprzed prawie dwustu lat zachowały się do dzisiaj w świetnym stanie technicznym.

Kanał Augustowski był największą inwestycją komunikacyjną podjętą w Królestwie Polskim w 1 połowie XIXw. O skali przedsięwzięcia świadczy liczba od 5 do 7 tysięcy robotników pracujących codziennie przy jego budowie! Większość prac wykonano ręcznie. Zapewne nie bez wpływu na podjętą ostatecznie przez Prusaków decyzję cofnięcia dolegliwych ceł była świetna organizacja pracy i szybkie tempo powstawania konkurencyjnej drogi wodnej. Budowy Kanału Augustowskiego nie ukończono. Skutkiem było poważne ograniczenie jego roli w żegludze, niemniej to właśnie dzięki temu nie był on później modernizowany i przetrwał do naszych czasów, w wielu miejscach w oryginalnym stanie.

Obecnie polski odcinek kanału, praktycznie w całości nadający się do żeglugi, liczy prawie 80km . Zaniedbana w okresie powojennym część kanału po stronie białoruskiej została poddana rekonstrukcji w latach 2004-2005 i ma dziś ok. 25km. Warto wspomnieć, że podczas rekonstrukcji dobudowano czwartą komorę do trzykomorowej śluzy Niemnowo, gdyż zwiększyła się różnica poziomów wody pomiędzy odcinkiem kanału i rzeką Niemen. Odbudowę kanału przeprowadzono na podstawie dziewiętnastowiecznych rysunków i planów. Zachowano pierwotny wygląd śluz, wykorzystano metody umocnienia koryta opracowane jeszcze za czasów Prądzyńskiego. W trakcie renowacji Kanał wydłużono - aktualnie jego długość to ok. 103km .

Po obu stronach granicy Kanał jest coraz powszechniej wykorzystywany jako malowniczy szlak wodny. Jego nieprzeciętne walory zabytkowe i przyrodnicze najlepiej poznawać podczas spływu kajakowego lub wycieczki statkiem Żeglugi Augustowskiej. Można też przejechać samochodem wzdłuż brzegów Kanału, od śluzy w Przewięzi aż do Kurzyńca.

Kanał Augustowski został uznany za zabytek budownictwa wodnego i kandyduje do wpisania na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. To najdłuższy zabytkowy obiekt w naszym kraju! W 2007r. został uznany przez Prezydenta RP za pomnik historii.

Kategoria: